Kosovo: Balkanoorlog geschiedenis

Er woonden 90% Albanezen in Kosovo en 10% Serviërs.

Zowel Serviërs als Albanezen claimen de geschiedenis van Kosovo.

Volgens Albanese historici hebben er sinds de Oudheid Albanezen in Kosovo gewoond.

De Serviërs verwijzen vooral naar de Slag van het Merelveld van 1389 waarin ze zich tegen de Turken verweerden. Servië verliest en wordt de volgende 500 jaar door het Ottomaanse rijk overheerst.

1929

Het officiële koninkrijk Joegoslavië wordt gevormd door de staten Slovenië, Kroatië, Servië en Montenegro. Kosovo is onderdeel van Servië.
Tito, de Joegoslavische leider, probeert eind jaren zestig de dominante positie van de Serviërs tegen te gaan. Decentralisatie is zijn motto.

1974

Kosovo wordt een autonome provincie binnen Joegoslavië.

1981

Eerste uitbarsting van ongenoegen van Albanezen in Kosovo.

1989

Milosevic ontneemt Kosovo zijn autonomie.

Tito, de leider van de communistische regering, steeds bekommerd om het verhinderen van een overwicht van één bevolkingsgroep binnen de federatie Joegoslavië, overleed in 1980.

Door de glasnost van Gorbatsjov viel eind jaren tachtig het communisme bijna helemaal uit elkaar. De Berlijnse Muur die de lijn moest trekken, werd in 1989 naar beneden gehaald. Het wakkerde het sluimerende onafhankelijkheidsgevoel van heel wat volkeren aan.

Kroatië had in het voorjaar van 1990 verkiezingen gehouden.
De HDZ (opgericht 17.07.1989) onder leiding van Franjo Tudjman, won overweldigend de verkiezingen.
Een jaar eerder had Tudjman een boek geschreven: ‘Bespuca-Povesjne’ waarin hij de concentratiekampen in vraag stelde en vond dat de gruweldaden die tegenover de Serviërs waren gepleegd schromelijk overdreven werden.

Op 25 juni 1991 verklaarde Kroatië zich na Slovenië onafhankelijk, waardoor grote onrust  ontstond onder de Servische minderheden die ondermeer in de Krajina, Kroatië, woonden. 
De Servische Slobodan Milosevic en zijn communistische regering namen de eenzijdige beslissing van de onafhankelijkheid van Slovenië en Kroatië niet.

Servië viel op 27 juni 1991 Slovenië aan, maar trok zich op 18 juli 1991 al terug.
In Vukovar waren ondertussen ook ernstige schermutselingen tussen Kroaten en Serviërs aan de gang.
In de Borovo Combine fabriek in Vukovar werden alle Serviërs ontslagen. Ook bij de overheidsdiensten, bij radio Vukovar en de krant verloren alle Serviërs hun baan.

Eind augustus 1991 kregen de Serviërs steun van het JNA (Joegoslavische volksleger of Jugoslavneska Narodna Armija).
Uiteindelijk werd de stad Vukovar omsingeld.

Op 18 november 1991 viel Vukovar in handen van de Servische Guards Brigade. De Kroaten onder leiding van Mile Dudakovic gaven zich over.
Kolonel Mile Mrksic was verantwoordelijk voor de operatie Vukovar. Veselin Sljivancanin nam uiteindelijk het commando over.

8 juli 1995

Bosnisch-Servische soldaten nemen de laatste moslim verdedigingsposten in.

Ze dringen er bij de angstige moslimbevolking op aan om hun wapens in te leveren. In een chaotisch moment wordt een granaat gegooid. Een Nederlandse blauwhelm komt om.

9 juli 1995

De Serviërs verhogen nog de aanvallen en komen via het zuiden dichter bij Srebrenica.

Ze gijzelen 30 Nederlandse blauwhelmen.

10 juli 1995

Kolonel Karremans vraagt voor de derde keer om luchtsteun. Zijn overste, generaal-majoor Cees Nicolai, laat weten dat zijn verzoeken om luchtsteun ‘niet voldoen aan de richtlijnen.’

Serviërs bezetten de heuvels dicht bij het centrum van Srebrenica.

Kolonel Karremans herhaalt zijn vraag om luchtsteun.

De volgende morgen ‘zouden’ 50 NAVO-vliegtuigen worden ingezet. 

Zo’n 4.000 vluchtelingen hebben zich in het centrum van Srebrenica verzameld.

Er is ontzettend veel paniek in de straten.

11 juli 1995

9u00: Men laat kolonel Thom Karremans weten dat zijn aanvraag om luchtsteun op een verkeerd formulier is ingevuld.

10u30: Uiteindelijk bereikt de nieuwe aanvraag het hoofdkwartier, maar de vliegtuigen zijn dan al zolang onderweg dat ze geen brandstof meer hebben. Ze moeten allemaal naar hun basis in Italië terugkeren.

11.00 uur: Meer dan 20.000 vluchtelingen zetten zich op weg naar het VN-kamp in Potocari.

12.05: Er komt toelating voor de luchtbombardementen.

14u40: Twee Nederlandse F-16’s laten een paar bommen op Servische stellingen vallen. De Serviërs dreigen om de gegijzelde VN-soldaten te doden.
Verdere aanvallen worden afgeblazen.

16u15: Ratko Mladac komt naar Srebrenica met in zijn gevolg Servische televisiecamera’s.
5.000 vluchtelingen vinden een plaats binnen de Nederlandse VN-basis.
Meer dan 20.000 zoeken hun toevlucht in de velden en fabrieken rondom.

16u45: Servische soldaten komen in Potocari aan.
20u30: Mladic vraagt kolonel Karremans voor een ontmoeting. Die laatste vraagt voedsel, water en medicijnen voor de vluchtelingen. Mladic zegt dat de moslims eerst hun wapens moeten afgeven. Hij geeft Karremans een ultimatum.

24u00: Om middernacht vluchten 15.000 mannen via de heuvels. Ze proberen doorheen mijnenvelden veilig moslimgebied te bereiken.
Mladic en generaal Krstic ontvangen een delegatie uit Srebrenica.
Mladic vraagt om alle wapens in te leveren en doet de merkwaardige uitspraak: ‘Allah kan u niet meer helpen, alleen Mladic kan dat nog.’

12 juli 1995

Tientallen bussen komen aan in Potocari waar de vluchtelingen verzameld zijn.

De mannen van 12 tot 77 worden van de vrouwen gescheiden om over hun ‘oorlogsmisdaden’ te worden ondervraagd.

Vrouwen en kinderen vertrekken met de bussen.

17u00: Een onvoorstelbare chaos die door niemand valt te controleren.

23.000 vrouwen en kinderen worden weggevoerd.

Honderden mannen worden in camions en hangaars vastgehouden en later gedood.

Ondertussen hebben de Serviërs ook duizenden moslims die via de heuvels waren gevlucht, opgepakt en later vermoord.

De vrouwen en kinderen moeten voor Kladanj de bussen verlaten en moeten 6  km te voet naar moslimgebied, waar ze opnieuw op bussen worden gezet, richting Tuzla.

13 juli 1995

400 mannen worden in een opslagruimte in Bratunac opgesloten.

Tot middernacht worden uitgeputte mannen die via de heuvels vluchtten, opgepakt. Ze worden in Kravica Village opgesloten. Meer dan duizend mannen worden gedood.